حقيقت استخاره استخاره به معناى توسّل و دعا است . استخاره به معناى رو آوردن به پيشگاه حق و درخواست تحقق خير در انجام امر از حضرت حق است . استخاره توكّل به خدا در جميع امور ، و اقرار به جهل به مصالح خويش نزد حق و واگذارى تمام جهات زندگى به دست رحمت اوست ، و طلب خير براى امر دنيا و آخرت از حضرت حق است . اصل استخاره در اكثر روايات معتبره به اين معناست كه انسان از استبداد به رأى در تمام امورش كه روزنه‌اى براى تسلط شيطان است ، و از اعتماد به نظر و عقل خودش بدون رعايت نظر اهل بصيرت و انديشه در امان بماند ، كه استبداد به رأى و تنها به نظر و عقل خود تكيه كردن ، عين ضلالت ، و افتادن در مسير شقاوت ، و زمينه سازى براى انواع شرور و ضرر و زيان است . اين گونه استخاره بنابر روايات و عمل اولياى خدا از طريق دعا ، يا باز كردن قرآن البته با رعايت شرايط لازم ، يا تسبيح يا قرعه يا مشورت با پاكان ، عملى مستحب است و در مجموع داراى نتيجهء مثبت است . اما فال گرفتن و رمّالى براى درك خير ، كارى نامشروع و عملى خلاف عقل و منطق ، و محل كسب مال براى تنبلان و تن پروران است . حضرت صادق عليه السلام فرمود : اذا ارادَ احَدُكُمْ امْراً فَلا يُشاوِرْ فِيهِ احَداً حَتّى يَبْدَأَ فَيُشاوِرَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَقيلَ لَهُ : ما مُشاوَرَةُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ؟ قالَ : يَسْتَخيرُ اللَّهَ فيهِ اوَّلًا ثُمَّ يُشاوِرُ فيهِ ، فَانَّهُ اذا بَدَأَ بِاللَّهِ اجْرَى اللَّهُ لَهُ الْخَيْرَ عَلى لِسانِ مَنْ شاءَ مِنَ الْخَلْقِ . « 1 » هرگاه يكى از شما ارادهء كارى كرد ، با احدى قبل از حضرت حق مشورت

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 88 / 252 ، باب 6 ، حديث 1 ؛ فتح الابواب : 137 .